Ortaokul · 8. Ünite · 4. Konu

Merhametli Olmak

Merhametli Olmak konusu üzerine ders metni, âyet-hadis ışığında açıklamalar ve uygulama önerisi.

Merhamet, bir başkasının ihtiyacını veya acısını fark edip ona karşı duyarlı davranmaktır. Sadece “Yazık.” demek merhametin tamamı değildir. Gerçek merhamet çoğu zaman bizi bir davranışa götürür: yardım etmek, korumak, teselli etmek, affetmek veya zararı durdurmak.

Okulda yeni gelen bir öğrencinin kimseyi tanımadığını düşünelim. Onun yalnız kaldığını fark ettiğimiz hâlde hiçbir şey yapmazsak sadece durumu görmüş oluruz. Yanına gidip selam verir, teneffüste beraber vakit geçirirsek merhamet davranışa dönüşür.

Peygamberimizin hayatında merhametin pek çok örneği vardır. Çocuklarla ilgilenmiş, yetimlere iyi davranmayı öğütlemiş, hastaları ziyaret etmiş ve hayvanlara eziyeti yasaklamıştır. Gücü yettiği hâlde her zaman intikamı seçmemesi de merhametin önemli örneklerindendir.

Merhamet zayıflık değildir. Bazen merhamet, haksızlığa uğrayan kişinin yanında durmayı gerektirir. Bir arkadaşımıza zorbalık yapılıyorsa “Kavga çıkmasın.” diyerek görmezden gelmek doğru olmayabilir. Güvenli şekilde bir yetişkinden yardım istemek veya mağdur olan arkadaşın yanında durmak merhamettir.

Hayvanlara karşı davranışımız da önemlidir. Bir canlı bize eğlence olsun diye korkutulmamalı, aç veya susuz bırakılmamalıdır. Sokakta gördüğümüz hayvanlara uygun şartlarda su bırakmak, yuvalarına zarar vermemek ve onlara eziyet eden davranışlardan uzak durmak merhametin günlük örnekleridir.

Merhamet ailede de başlar. Yorulmuş bir anne veya babaya yardım etmek, küçük kardeşimizin yapamadığı bir şeyde sabırlı olmak, yaşlı bir yakınımızın aynı şeyi tekrar anlatmasına kızmamak küçük ama değerli davranışlardır.

Bazen merhametli olmak için önce fark etmeyi öğrenmemiz gerekir. Sürekli kendi ihtiyaçlarımızla meşgul olursak çevremizdekilerin durumunu göremeyebiliriz. “Ben ne istiyorum?” sorusunun yanında “Yanımdaki insanın neye ihtiyacı var?” diye de sormak kalbimizi eğitir.

Âyet

“Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik.”

— Enbiyâ Sûresi, 107. ayet

Hadis

Peygamberimiz: “Merhamet etmeyene merhamet olunmaz.” buyurmuştur.

Günlük Hayattan Düşünelim

Teneffüste sınıftan bir öğrencinin tek başına oturduğunu düşün. Onun yanına gitmek zorunda değilsin ve belki yakın arkadaşın da değil. Merhamet tam bu noktada başlar: başkasının durumunu fark etmek ve yapabileceğimiz küçük bir iyiliği düşünmek. Yanına oturmak, ‘İyi misin?’ diye sormak veya oyuna davet etmek çok basit görünebilir ama o kişi için günün en değerli davranışı olabilir. Merhamet bazen büyük yardımlardan değil, başkasının görünmeyen ihtiyacını fark etmekten doğar. Aynı zamanda merhamet, haksızlığa sessiz kalmak değildir. Zorbalık gören kişiyi korumak için güvenilir bir yetişkinden yardım istemek de merhametli bir davranıştır.

Düşünelim

Merhamet ile her hataya sessiz kalmak aynı şey midir?

Bu Haftanın Uygulaması

Bu hafta üç farklı merhamet davranışı yap: bir insana yardım et, evde birinin işini kolaylaştır, bir canlıya karşı iyilik yap. En az birini kimseye anlatmadan yapmaya çalış.