Dilimizi Korumak

Dil küçük bir organ olsa da etkisi çok büyüktür. Bir söz bir insanı sevindirebilir, cesaretlendirebilir veya barıştırabilir. Aynı şekilde tek bir cümle yıllarca unutulmayacak bir kırgınlığa da sebep olabilir. Bu yüzden İslam ahlakında insanın diline sahip çıkması önemli bir sorumluluktur.

Konuşmak bize çok kolay geldiği için söylediğimiz şeylerin değerini bazen fark etmeyiz. Özellikle arkadaş ortamında hızlı cevap verir, şaka yapar veya öfkeyle bir şey söyleriz. “Şakaydı.” demek her zaman kırıcı sözün etkisini ortadan kaldırmaz. Şakanın da bir sınırı vardır; yalan, aşağılama ve birinin kusurunu eğlenceye çevirme güzel değildir.

Dilimizi korumak sadece kötü söz söylememek değildir. Gereksiz yere çok konuşmak, bilmediğimiz konuda kesin hüküm vermek, başkasının sırrını yaymak ve doğruluğunu araştırmadığımız haberi aktarmak da dil sorumluluğuyla ilgilidir.

Peygamberimiz Allah’a ve ahiret gününe inanan kişinin ya hayır söylemesini ya da susmasını öğütlemiştir. Bu ölçü, konuşmadan önce küçük bir kontrol yapmamıza yardım eder: “Söyleyeceğim şey doğru mu? Faydalı mı? Gerekli mi? Güzel bir dille söylenebilir mi?”

Susmak her zaman doğru değildir. Haksızlık karşısında gereken sözü söylemek, yardım istemek veya bir insanı korumak için konuşmak gerekebilir. Buradaki amaç, dilimizi gereksiz ve zararlı sözlerden korumaktır.

Dijital yazışmalar da dilimizin uzantısıdır. Mesajlar, yorumlar, emojiler ve ses kayıtları ahlak sorumluluğunun dışına çıkmaz. Yüzüne söylemeyeceğimiz bir sözü ekranda yazmak daha doğru değildir.

Dilimizi korumanın en iyi yollarından biri dinlemeyi geliştirmektir. Sürekli cevap vermeyi düşünmek yerine karşımızdaki insanı anlamaya çalışmak, birçok yanlış sözü daha doğmadan engeller.

Ayet

Kur’an insanın söylediği sözlerin kayıt altında olduğunu hatırlatır. Kâf Sûresi, 18. ayet

Hadis

Peygamberimiz: “Allah’a ve ahiret gününe iman eden ya hayır söylesin ya da sussun.” buyurmuştur.

Düşünelim

Her doğru bilgiyi her yerde söylemek gerekir mi? Doğru sözün de zamanı ve üslubu olabilir mi?

Bu Haftanın Uygulaması

Bir hafta boyunca konuşmadan önce özellikle tartışmalı anlarda 3 saniye bekleme kuralını uygula. Kendine “Doğru mu, gerekli mi, güzel mi?” diye sor.