Ortaokul · 9. Ünite · 2. Konu
Büyüklere Saygı, Küçüklere Sevgi
Büyüklere Saygı, Küçüklere Sevgi konusu üzerine ders metni, âyet-hadis ışığında açıklamalar ve uygulama önerisi.
Toplumda farklı yaşlardan insanlar birlikte yaşar. Çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar birbirlerine ihtiyaç duyar. İslam ahlakı, büyüklerin tecrübelerine saygı göstermeyi ve küçüklere sevgi ile merhametle yaklaşmayı öğütler.
Büyüklere saygı sadece yaşlı birini gördüğümüzde ayağa kalkmak gibi tek bir davranış değildir. Onları dinlemek, konuşurken kaba sözlerden kaçınmak, ihtiyaç duyduklarında yardımcı olmak ve hayat tecrübelerinden faydalanmak da saygının parçalarıdır.
Yaşlı bir insan bazen yavaş yürüyebilir, bir şeyi birkaç kez sorabilir veya teknolojik bir konuda zorlanabilir. Böyle zamanlarda alay etmek veya sabırsız davranmak kolaydır. Fakat bir gün biz de yaşlanacağız. Bugün bize sıradan gelen işleri yapmak ileride zorlaşabilir. Bunu düşünmek insanın sabrını artırır.
Küçüklere sevgi ise sadece onları sevmek değil, güvenli ve değerli hissettirmek demektir. Küçük bir kardeşimiz bir şeyi yanlış yaptığında onu sürekli aşağılamak yerine öğretmek gerekir. “Sen zaten beceremezsin.” demek yerine nasıl yapacağını göstermek çok daha güzeldir.
Peygamberimiz çocuklarla ilgilenmiş, onlara selam vermiş ve sevgisini göstermiştir. Bu tavır, çocuğun da saygıyı öğrenmesine yardımcı olur. Çünkü saygı tek yönlü değildir. Sürekli bağırılan ve küçümsenen bir çocuğun güzel iletişim kurmayı öğrenmesi zor olabilir.
Büyüklerin de küçüklere karşı sorumluluğu vardır. Yaşı büyük olmak, her zaman haklı olmak anlamına gelmez. Bir büyüğün küçüğü ezmesi, onun eşyasını izinsiz alması veya sırf küçük olduğu için düşüncesini önemsememesi doğru değildir. Gerçek büyüklük, gücü güzel kullanabilmektir.
Aile içinde kuşaklar arası farklılıklar olabilir. Dedemizin sevdiği şeylerle bizim sevdiklerimiz aynı olmayabilir. Kullandığımız kelimeler, teknoloji alışkanlıklarımız ve eğlence biçimlerimiz değişebilir. Farklılıklar saygısızlık için sebep değildir. Birbirimizi anlamaya çalışabiliriz.
Hadis
Peygamberimiz, küçüklere merhamet etmeyen ve büyüklerin hakkını tanımayan kişinin güzel Müslüman ahlakından uzaklaştığını bildiren öğütlerde bulunmuştur.
Düşünelim
Yaşı büyük olmak neden tek başına üstünlük değildir; fakat tecrübeye saygı neden yine de önemlidir?
Bu Haftanın Uygulaması
Ailende veya çevrende senden büyük birine çocukluğundan bir hatıra sor ve dikkatle dinle. Senden küçük birine de bir şey öğret veya onunla sabırla vakit geçir. İki deneyim arasındaki farkı düşün.