Ortaokul · 1. Ünite · 3. Konu

Büyüklere Saygı

Büyüklere hürmet, küçüklere şefkat ölçüsü; yaşlılara saygının adabı ve toplumdaki bereketi.

Bir saygı örneği

Büyük bir zat, Erzurum'da eğitim gördüğü yıllarda beş altı arkadaşıyla beraber küçük bir odada kalmaktaydı. Bu odada yaşanan bir olay, onun ne kadar saygılı bir kişiliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bir gün odaya bir misafir gelir. Oda çok küçük olduğu için bu zata yatacak yer kalmaz. “Şöyle bir kenarda yatıvereyim.” diye düşünür.

Ancak bakar ki ayağını uzattığında arkadaşına uzatmış olacak. Bunun üzerine, “Yatarken ayağımı arkadaşıma doğru uzatırsam, ona büyük saygısızlık yapmış olurum.” diye düşünerek o yöne ayağını uzatmaktan vazgeçer. Sonra da ayağını başka bir yöne uzatır. Bu sefer bakar ki ayağını uzatacağı yönde kitapları var. “İlim tahsil ettiğim kitaplara doğru ayaklarımı uzatırsam saygısızlık etmiş olurum.” diyerek ayaklarını o yöne de uzatmaz. Üçüncü yöne uzatmayı deneyince o yönde de Kâbe'nin olduğunu fark eder. “Ayaklarımı Kâbe'ye doğru da uzatamam.” diyerek o yöne uzatmaktan da vazgeçer; geriye tek yön kalmıştır. Tam ayaklarını o yöne doğru uzatacakken o tarafta da babasının yaşadığı köyünün bulunduğunu fark eder. Bunun üzerine, “Babamın yaşadığı yere doğru da ayaklarımı uzatamam. Eğer uzatırsam, babama karşı saygısızlık etmiş olurum.” diyerek o tarafa da ayaklarını uzatmaz. Bu şekilde düşünerek hiçbir yöne ayaklarını uzatamayan Hocaefendi, sabaha kadar öylece oturarak durur.

Yaşlılara hürmet gösterme

“Küçüklerine şefkat göstermeyen, büyüklerine değer ve saygı göstermeyen bizden değildir.” buyuran Peygamber Efendimiz, dinimizde büyüklere saygının, küçüklere ise sevginin önemli bir prensip olduğunu vurgulamıştır. Yaşlılara karşı hürmet ifadeleri kullanmak, toplu taşıma araçlarında onlara yer vermek, bir toplulukta önce onlara söz vermek, onların yanında ses tonunu yükseltmemek, saygı dışı hâl ve tavırlarda bulunmamak, öncelik hakkını onlara vermek adaptandır.

Herkes bir gün yaşlanacak. Yaşlılara hürmet eden kişi yaşlandığında da hürmet görür. Efendimiz: “Herhangi bir genç, yaşlılığından dolayı bir ihtiyara hürmet ederse, yüce Allah da yaşlandığında ona hürmet edecek kimseler halk eder.” buyurur.

Unutmayalım ki, içimizdeki ihtiyarlar adeta bir paratoner vazifesi görmekte, onlar sayesinde rızkımız artmakta, bela ve musibetlerden uzak bir hayat yaşamaktayız: “Beli bükülmüş ihtiyarlar, süt emen bebekler, otlayan hayvanlar olmasaydı, belalar sel gibi üstünüze dökülecekti.”

Video Önerisi